Aller au contenu principal
Sammy Baloji

Sammy Baloji

The Long Hand

Kunst in de Stad nodigde kunstenaar Sammy Baloji uit om een nieuw permanent werk te maken voor de publieke ruimte van Antwerpen. Baloji keek hiervoor meteen naar de Scheldekaai, die hij identificeerde als de toegangsweg van ‘hier’ naar ‘daar’, de verbinding tussen de stad en de wereld, maar ook tussen België en Congo, het geboorteland van de kunstenaar.

vendredi 3 juin 2022, 15:00

Inhuldiging: Iedereen welkom op de feestelijke inhuldiging van dit kunstwerk door schepen voor cultuur Nabilla Ait Daoud en kunstenaar Sammy Baloji! Aansluitend zal Jean Kabuta een speciaal voor de gelegenheid geschreven kasàlà opvoeren, een lofdicht dat markante gebeurtenissen en personen viert. Afspraak op vrijdag 3 juni, 15:00 aan de Cockerillkaai ter hoogte van de Zuidersluis.

 

Een belangrijke referentie in de ontwikkeling van het kunstwerk is Paul Panda Farnana (1888-1930), die als kleine jongen vanuit Congo naar België werd gebracht, als eerste Congolees afstudeerde aan een Belgische instelling voor hoger onderwijs en later een belangrijke stem werd in de pan-Afrikaanse beweging en de strijd tegen de Europese koloniale onderdrukking.

Een andere referentie is een citaat van voormalig burgemeester van Antwerpen, Lode Craeybeckx (1897-1976), die zei: "Een Antwerpse burger hoeft alleen maar zijn hand in de Schelde te steken om zich met de wereld te verbinden."

Het bronzen beeld is gebaseerd op de ‘lukasa’, een artefact uit de Luba cultuur in zuid Congo. Lukasa fungeren als geheugensteuntje of ezelsbruggetje en zijn een vitaal onderdeel van de Luba traditie van mondelinge geschiedschrijving en kennisoverdracht. Doorgaans worden Lukasa in hout vervaardigd en rijkelijk versierd met abstracte inkervingen, ingelegde schelpen, stenen of stukjes metaal. Ze worden gebruikt in ceremonies waarin de politieke geschiedenis en mythologie van het Luba volk verteld wordt door een “herinneringsman”. Deze houdt de lukasa in zijn linkerhand en traceert met zijn rechterhand de patronen en ingelegde juwelen, die dienen als ankerpunten voor de opgevoerde vertelling .   

De grote gekleurde “kralen” die aangebracht zijn op het oppervlak van het bronzen beeld zijn gemaakt van gerecycleerd plastic. Ze zijn zo geplaatst dat ze de zeeroute traceren tussen Antwerpen en Muanda, de voornaamste havenstad in Congo. Het platform waarop het beeld staat is ontworpen door de kunstenaar als een plek voor bijeenkomsten en dialoog.

Met dit nieuwe werk plaatst Sammy Baloji herinneren en vertellen weer in onze gedeelde publieke ruimte. Staat ten slotte niet alle (monumenale) publieke kunst in dienst van het collectieve geheugen? Net als de traditionele lukasa draagt ook Baloji’s hedendaagse interpretatie ervan geen gefixeerd verhaal uit. Het is een uitnodiging om samen te komen en te spreken met elkaar, om te herinneren, om anders te herinneren.

 

Met de steun van de Vlaamse overheid. 

 

Over Sammy Baloji

Sammy Baloji (1978) is geboren en getogen in Lubumbashi (DRC) en woont en werkt afwisselend in Brussel en zijn geboortestad. Hij studeerde Computeren Informatiewetenschappen en Communicatie aan de Universiteit van Lubumbashi. Later volgde hij een opleiding fotografie en video aan de Ecole Supérieure des Arts Décoratifs in Straatsburg. Als beeldend kunstenaar en fotograaf verkent Baloji de nagedachtenis en de geschiedenis van de Democratische Republiek Congo. Zijn werk is een permanent onderzoek naar het culturele, architecturale en industriële erfgoed van de regio Katanga, maar hij bevraagt ook de gevolgen van de Belgische kolonisatie. Zijn meest recente soloprojecten: Sammy Baloji, Other Tales, Lund Konsthall en Aarhus Kunsthal (2020); Congo, Fragments d’une histoire, Le Point du Jour, Cherbourg (2019); A Blueprint for Toads and Snakes, Framer Framed, Amsterdam (2018); Urban Now: City Life in Congo, Sammy Baloji en Filip de Boeck, The Power Plant, Toronto en WIELS, Brussel (2016- 2017). Zijn werk was onder meer te zien in groepstentoonstellingen zoals de Fotofest Biënnale 2020, Houston; het Palais de Tokyo, Parijs (2020); de Architectuurbiënnale van Chicago 2019; de 22e Biënnale van Sydney (2020); documenta 14 in Kassel/Athene (2017); het Garage Museum voor Hedendaagse Kunst, Moskou (2017); het Smithsonian National Museum of African Art, Washington DC (2017) en de Biënnale van Venetië (2015). Sammy Baloji is Chevalier des Arts et des Lettres, en hij ontving talrijke prijzen. In 2019-2020 verbleef hij in de Académie de France-Villa Medicis in Rome. In 2008 was Sammy Baloji medeoprichter van de Biënnale van Lubumbashi.

 

Praktisch

  • Locatie: Scheldekaai Zuid – Cockerillkaai (naast de Zuidersluis), 2000 Antwerpen
  • Feestelijke inhuldiging op 3 juni om 15 uur 
  • Met de steun van de Vlaamse overheid.